Helebce… Nerînek li rabirdûya qezayek û dîdgehek bo pêşeroja parêzgeyek

Kurdistan 12:08 PM - 2025-11-24

Helebce

Di vê rojê de, berî 156 salan parêzgeha Helebceyê bû paytexta aştiyê û ji aliyê parlementoya Îraqê ve wekî parêzgeha çaremîn a Kurdistanê û parêzgeha 19emîn a Îraqê nêzîkî heşt mehan e tê nas kirin.

Helebce bû parêzgeha 19emîn a Îraqê

Helebce, wek parêzgeha 19emîn a Îraqê di rûniştina pêncemîn a parlementoya Îraqê de hat pejirandin.
Di 14ê Nîsana 2025an de, fraksiyona YNK û hemû fraksiyonên Kurd karîn dengên pêwîst ji bo bi parêzgehbûna Helebce wek parêzgeha 19emîn a Îraqê berhev bikin.

Pirojeyasaya bi parêzgehbûna Helebce
Li ser bingeha benda yekem a madeya (61) a Destûra Komara Îraqê, Encûmena Nûneran a Îraqê ev qanûn derxist:

Qanûna Parêzgariya Helebçeyê li Komara îraqê:

Madeya 1: Parêzgehek din bi navê Helebceyê dê li Herêma Kurdistana Îraqê were zêdekirin û dê bibe parêzgeha nozdehemîn a Komara Îraqê û dê bibe navenda navçeya Helebçeyê.

Madeya 2: Encûmena Wezîran a Herêma Kurdistanê dê sînor û yekîneyên îdarî yên parêzgehê diyar bike.

Madeya 3: Divê aliyên peywendîdar vê qanûnê bicîh bînin.

Madeya 4: Ev qanûn dê di roja weşandina wê di Rojnameya Fermî (Rojnameya Îraqê) de bikeve ware cîbicî kirinê.

Sedemên derxistina qanûnê:

Ji bo berjewendiya giştî û ji ber pêşketina refah û nifûsê ku Helebceyê dîtiye,her wiha qurbaniyên gelê xwe û zirara madî, mirovî û jîngehê ya ku ji ber bombebarankirina welêt bi çekên kîmyewî yên qedexekirî ji aliyê rêjîma berê ve di Adara 1988an de çêbûye nas dike, û ji bo piştgirîkirina pêgeha wê ya cîhanî. Ji ber qurbaniyên ku daye, qanûn hat derxistin.

Sînorên îdarî yên parêzgeha Helebceyê:

Li gorî nexşeyek ku ji aliyê Wezareta Plankirinê ya Îraqê ve hatiye pejirandin, parêzgeh navçeyên Sîrwan, Xurmal, Biyare û Bemo dihewîne û navçeya Helebceyê navenda parêzgehê ye.

Sînorên derve yên parêzgehê bi Komara Îslamî ya Îranê re û sînorên wê yên navxweyî bi parêzgehên Silêmanî û Diyala re ne. Xurmal hîn jî wekî navçe tê navnîş kirin, her çend ji aliyê Hikûmeta Herêma Kurdistanê ve ew veguheriye qeza.

Serokkomarê Îraqê qanûna li ser parêzgehkirina Helebçeyê pesend kir

Di 29ê Nîsana 2025an de, Serokkomarê Îraqê Letîf Reşîd di demjimêr 11:35an de fermanek li ser bi parêzgehbûna Helebceyê îmze kir, ku hevdem bû bi destpêkirina êrîşa kîmyayî ya li ser Helebçeyê, mersum radestî seroka Buroya Siyasî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê Nîzar Amêdî li Bexdayê û Nukşe Nasîh, parêzgara Helebçeyê kir.

Ferman ji sê xalan pêk tê, ku tê de parêzgarê Helebçeyê dê bi fermî bibe parêzgeha 19emîn a Îraqê û divê aliyên peywendîdar biryarê bicîh bînin, û îro dê bikeve ware cîbicî kirinê.

Qanûna bi parêzgehbûna Helebceyê di Rojnameya Fermî de tê weşandin û tê cîbecî kirin

Qanûna bi parêzgehbûna Parêzgeha Helebceyê di Rojnameya Weqay ya Îraqî de, di hejmara xwe ya 5ê Gulana 2025an de hat weşandin. qanûn kete warê cîbecîkirinê û Helebce bû 19emîn parêzgeha Îraqê û çaremîn parêzgeha Herêma Kurdistanê.

Dr. Xalid Şiwanî Wezîrê Dadê yê Federal di civîneke çapemeniyê de ku ji hêla PUKMEDIA ve hatiye şopandin got: Qanûna bi parêzgehbûna Parêzgeha Helebceyê di Rojnameya Fermî de hatiye weşandin. Em ê qanûnê ji nû ve ji serokatî û rayedarên peywendîdar ên di hikûmetên federal û herêmî de re bişînin wê fermanek komarî dê di derbarê wê de were derxistin, û ferman jî dê hefteya bê di Rojnameya Fermî de were weşandin.
Di 13ê Adara 2014an de, Helebçe ji aliyê Hikûmeta Herêma Kurdistanê ve bi fermî wekî çaremîn parêzgeha Kurdistanê hate nas kirin.

Parlamentoya Îraqê di 14ê Nîsana 2025an de li ser projeyasaya bi parêzgehbûna Helebceyê deng da, û Helebce bû parêzgeha nozdehemîn a Îraqê.

PUKMEDIA