Enfal..sûcê serdemê li dijî gelê Kurdistanê

Kurdistan 11:20 AM - 2026-02-22

Enfal

Di dema ku rêjîma Beisê di dawiya salên heştemîn de hemû şiyana xwe ya leşkerî ji bo ji navbirina şoreşa Kurd terxan kiribû, Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (YNK) wek hêzeke bibandor karibû bi rêya şerê partîzanî artêşa Îraqê tûşî şokê bike. Nizar Xezrecî sererkanê wê demê yê artêşa Îraqê, di bîranînên xwe de li mikur tê ku YNKê şêwazê şer guhertibû û deverên (Qeredax, Mawet û Pêncwîn) kiribûn qada têkçûna pilanên leşkerî yên Beisê.

 Destpêka Şalawê û Biryara Cînosaydê

Di hezîrana 1987an de, bi fermana Sedam Husên desthilata tam li Kurdistanê hat dayîn bo (Elî Hesen Mecîd) yekem biryara wî ya metirsîdar (biryara 4008) bû ku tê de hemû gund wek "navçeyên qedexekirî" hatin naskirin û fermana kuştina her mirov û ajelekî li wan deveran hat derxistin. Ev biryar wek manîfestoya destpêkirina cînosayda gelê Kurd tê hesibandin.

Enfala Yekem: Geliyê Cafayetî û Berxwedana Pêşmerge

Di dema destpêkirina qonaxa yekem a Enfalê di 23ê Şibata 1988an de, Geliyê Cafayetî û baregehên ser serkirdeya Yekîtî li (Sergelû û Bergelû) bûn armancên sereke.

Hêzên Beşdar: Zêdetirî 20 lîwa, 70 fewcên caş û yekeyên kîmyewî û firokewanî beşdar bûn.

Berxwedan: Pêşmerge nêzîkî mehekê berxwedaneke qehremanane kir, lê ji ber bikaranîna çekên kîmyewî li    gundên (Yaxsemer, Heladin û Çoxmax) û nehevsengiya hêzê, serkirdeyetiya ji bo parastina jiyana xelkê û pêşmergeyan biryara paşvekişînê da.


Nûçeyên Çewt ên Medyaya Beisê

Di têkoşîna medyayê de, Beisiyan hewl dan ku moralê xelkê bêhêvî bikin. Mînaka herî berbiçav Osmana Şêtî Maluma bû, kesayetiyek navdar û seqet a herêmê ku piştî valakirina gund hate girtin. Medyaya Beisê bi derewan ragihand ku wan "serokê payebilind ê YNK girtiye, dema ku ew tenê welatiyek bêparastin bû û paşê mîna bi hezaran Kurdên din winda bû.

Encamên karesatbar

Li gorî belge û îtîrafên sûcdarên wekî Sultan Haşim, di vê heyamê de zêdetirî 12,000 kes şehîd û birîndar bûne.
Lêkolîna gorên komî eşkere kir ku piraniya qurbaniyan jin û zarokên di bin 13 salî de bûn, ku piştî girtina wan radestî Ofîsa Rêxistina Bakur a Baasê hatin kirin û birin mirinê.

PUKMEDIA