Çînê li NY gotinên Japon û YE li ser Deryaya Başûrê Çînê şermezar kir

EPA

Cîgirê Nûnerê Herdemî yê Çînê li NY Sun Lei di civîna Civata Asayîşa NY axivî

Çînê gotinên Japonê û Yekîtiya Ewropa yên derbarê Deryaya Başûrê Çînê de di civîna Civata Asayîşa Neteweyên Yekbûyî ya roja Duşemê de şermezar kir, ku têde Tokyo bi reftarên têkder li Tengava Taywanê û berfirehkirina leşkerî tawanbar kir.

Ayano Kunimitsu, cîgirê wezîrê karên derve yê Japonê, di civîna Civata Asayîşa Deryayî de got ku Tokyo ji rewşa Deryaya Rojhilat û Deryaya Başûrê Çînê bi giranî dilgiran e û dijberiya Japonê li hember her hewldanek ji bo guhertina pêgeha bi zorê û astengkirina azadiya seyahet û firînê dubare kir.

Stavros Lambrinidis, serokê şandeya YE li Neteweyên Yekbûyî, bal kişand ser aloziyên Deryaya Başûrê Çînê û got:Ew rêyeke girîng Ya seyahetê asteng dikin û sîstema navneteweyî ya li ser bingeha rêzikan dixe ber pirsê.

Cîgirê balyozê Çînê yê li Neteweyên Yekbûyî Sun Lei gotinên Japonê wekî bê bingeh bi nav kir û got:Ew "bi tevahî Reş û Spî tevlihev dikin,her weha aşkere kir ku nûnerê YE divê ji dayîna gotinên bê bingeh û bêberpirsiyar li ser mijara Deryaya Başûrê Çînê dûr bisekine.

Di rastiyê de, rewşa Deryaya Rojhilat û Başûrê Çînê bi tevahî aram dimîne û Deryaya Başûrê Çînê wekî yek ji rêyên seyahetê yên herî azad yên cîhanê radiweste.

Her weha Japon tawanbar kir ku di demên dawî de keştiyên xwe şandiye ji bo ku hêza xwe nîşan bidin û bi zanebûn li Tengava Taywanê aloziyan derxînin hole û got:Ev yek peyamek gelekî şaşe ji bo cudaxwazên li Taywanê, giravek bi rêveberiya demokratîk ku Çîn îdîa dike ku ya wê ye, şandiye.

Sun behsa gotinên şaş yên Serokwezîrê Japonê Sanae Takaichi li ser Taywanê par kir û got:Van derbeyek giran li û peywendiyên Çîn-Japonê kirine.

Peywendiyên di navbera Japon û Çînê de piştî ku Takaichi di Mijdarê de got ku êrîşek hîpotetîk a Çînê li ser Taywanê dikare bibe sedema bersivek leşkerî ya Japonê,ketine asta herî nizm ya salên dawî,Sun tawanbar kir ku hêzên rastgir siyaseta ewlehiyê ya Japonê ber bi helwestek êrîşkar û berfirehbûnê ve dibin û 80 sal piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn, mîlîtarîzmek nû li Japonê ji nû ve derdikeve holê.

Her weha got:Sivikkirina sînorkirinên li ser hinardekirina çekên kujer, bicihkirina mûşekên êrîşkar û zêdebûna lêçûnên leşkerî niyeta Japon ya vekirina rê ji bo berfirehbûna leşkerî eşkere kir.

Keştiya wêranker Ya Japonî JS Ikazuchi vê mehê ji Tengava Taywanê derbas bû, Çînê ev pêngav wekî "pîlangeriyekê bi zanebûn bi nav kir.

Çînê, ji aliyê xwe ve, di salên dawî de hêzên xwe yên çekdar berfireh kiriye, r, û manorên leşkerî yên berfireh yên dubare li dora Taywanê encam daye,ku fikar li welatên li seranserî herêma Asya-Pasîfîk û derveyî wê zêde kiriye.

Çavkanî: Reuters

PUKMEDIA