Vekirina deriyê sînorî yê Rebîa û bandora wê li ser Kurdistanê

Îraq 04:04 PM - 2026-05-22

Deriyê Sinorî yê Rabîa

Hikûmeta Îraqê hewlên bênavber dide ji bo ku dahatên xwe yên nepetrolê zêde bike, nemaze piştî aloziyên jeopolîtîk ên dawî li Rojhilata Navîn û girtina Tengava Hurmizê ku derbeyek kujer li aboriya Îraqê xist, ji ber ku Îraq hîn jî xwedî aboriyek kirêxure ku %90ê dahata xwe ji firotina petrolê qezenc dike, ev yek bûye sedem ku çavê hikûmeta Îraqê li ser vekirin û vejandina deriyên sînor be.

Deriyê sînorî (Rebîa – Ye`rubiye an jî Til Koçer) yê di navbera Îraq û Sûriyeyê de piştî zêdetirî 13 salan ji ber rewşên ewlehiyê girtîbû, ji nû ve hate vekirin.

Divê derbarê de Endama Encumena Nûneran a Îraqê hişyariya bandora vekirina ew deriyê sinorî li ser kêmbûna alûgora bazirganî di navbera Îraq û Tirkiyê bi rêya Herêma Kurdistanê dide.

Sirwe Mihemed, endama Komîteya Aborî ya Encumena Nûneran a Îraqê, ji rojnameya  Kurdistanî Nwê re ragihandiye: Bazirganiya di navbera Tirkiye û Îraqê de di rojên dawî de bi rêya Sûriyeyê ji nûve destpêkiriye û ew jî, bi rêya deriyê sinorî ya Rebîa, ku ev çendîn salin girtî bû.

Ev gavek başe ji bo Îraqê

Sirwe Mihemed got jî: Her çend ev gaveke başe ji bo Îraqê û zêdekirina bazirganiyê, lê ji bo ku Rebîa nebe cihgirê deriyên sinorî yên Herêma Kurdistanê, divê Hikûmeta Herêma Kurdistanê xwe li gorî pênaseya gumrikê û sîstema `Esîkoda` de xwe biguncîne û li gorî biryar û yasayan tevbigere.

Bi nêrîna wê parlemanterê, hebûna peywendiyên di navbera Herêma Kurdistanê û Bexdadê de di warê deriyên sînor û pênaseya gumrikê de wekî ku niha hene, dê zirarên mezin bidin aboriya Herêmê û asta bazirganiya ji xalên sînor ên Kurdistanê bi welatan re kêm bibe ku ew rêjeya dahata niha heye ew jî nemîne.

Rebîa li ser sînorê Rojavayê Kurdistanê ye

Hêjayî gotinêye deriyê sînor ê (Rebîa-Yarûbiye- Til Koçer) di navbera Îraq û Sûriyeyê de hatiye vekirin, ew deriyê sinorî jî ji aliyê Sûriyê ve dikeve sinorê Parêzgeha Hesekê ya Rojavayê Kurdistanê û tê payîn ku rojane bi hezaran kamyon di vê derî re derbas bibin.

Ji aliyê xwe ve jî Serokê Desteya Deriyên Sînor ên Îraqê ferîq (Omer Waîlî) ragihand: Armanca ji dubare vekirina deriyê sînor ê Rebîayê ji bo vejandina bazirganiya di navbera Îraq û Sûriyeyê de ye, niha jî deriyê sinorî bi temamî amadeye ji bo karkirinê û di demên pêş de jî wê şiyana karkirina wê were zêde kirin.

Got jî: Bazirganiya bi rêya vê deriyê sinorî, ji bilî alûgora curên cuda yên kelûpelan û hatûçûna geştiyaran, di demên dawî de hinardekirina petrola Îraqê jî bi tankeran zêde kiriye.

Waili diyar jî kir ku derî dê wekî rêyek ji bo bazirganiya di navbera Tirkiye û Îraqê de bi rêya Sûriyeyê tê bikaranîn.

PUKMEDIA/Kurdistanî Nwê