Vegerandina pereyên gendelkar bi yasayê tê dayîn

AL-PUKMEDIA

Gendeliya li Îraqê

Bi destpêkirina karê parlemana Îraqê re, piştî bidawîbûna bêhnvedana yasadanînê, her kes li proje yasayane ku ji bo civakê girîng in dinêre, yan jî pêkanîna karûbarên hikûmetê pêşîn e, û niha vegerandina pereyê ku ji bo mijara gendeliyê hatiye vegerandin pêşîniya parlemanê ye û parlamenter tekez dikin,dema ku rûniştin ji nûve dest pê bikin, ewê proje yasayekê li ser ka meriv çawa bi vegerandina pereyan re mijûl dibe amade bikin.

Yasayek taybet li dijî pereyên gendeliyê pêşîniyek e

Ehmed Şehîd, endamê komîteya gendeliyê ya parlemana Îraqê, ragihand ku,amadekirina proje yasayê li ser çawaniya xerckirina pereyan dê pêşîniya rûniştina bê ya parlemanê be; ev yek jî li gorî amadebûna hikûmetê ye ji bo şerkirina li dijî gendeliyê û piştgirîkirina karê wê.

Her weha aşkere kir ku, pejirandina vê proje yasayl dê bibe alîkar ji bo xurtkirina sîstema yasayî ji bo parastina milkê giştî û vegerandina pereyên dizî.

Amaje bi wê yekê kir ku, ev pêşnûme di pêşengiya xebata Komîteya Rastgoyîyê de ye,digel hejmarek yasayên din yên girîng yên têkildarî xurtkirina şefafiyet û çavdêriyê, ku wekî stûnên sereke têne dîtin daku piştgiriyê bidin hewldanên dewletê ji bo jiholêrakirina gendeliyê û parastina dewlemendiya giştî.

Torên mezin ên gendeliyê eşkere dibin

Niha, kempîna dijî gendeliyê êdî bi tenê bi medyayê an jî girtina rayedarên biçûk ve sînordar nîne, di şûna wê de, ew veguheriye "sîstemeke berfireh" ku dikare bi van alî û hêzan re mijûl bibe, yên ku pir jêhatî ne û zirarê didin darayîya giştî.

Mihemed Xefacî, endamê Komîteya Yasayî ya Civata Nûneran, ji rojnameya Sabah re ragihand ku,tiştê ku niha rû dide ne tenê destnîşankirina kesên gendel e, lê di heman demê de destnîşankirina çavkaniyên gendeliyê ye jî, ji ber vê yekê, kiryarên heyî yên hikûmet û dadweriyê tora mezin ya gendeliyê eşkere dikin ku li pişt wê kesên pilebilind hene.

Xefacî amaje bi wê yekê kir ku lêkolînên dawî yên Komîsyona Destpakî û Dadweriyê toreke mezin ya gendeliyê eşkere kirin, ku têde berpirs û aliyên bilind beşdar bûne, ev jî bersivek e ji bo gendelkaran û yên li pişt wan.

Helmeta girtinê berfireh dibe

Di heman demê de, Ebdula Xeykanî, endamê Civata  Nûneran, aşkere kir ku,helmeta serokwezîr li dijî gendeliyê dê berdewam bike û tê payîn ku di rojên pêş de bigihîje astek bilindtir û bigihêjin kesayetiyên mezin yên li pişt gendelkaran.
Xeykanî got:Berê, astengiya herî mezin ya li pêşiya lêpirsînan nebûna pergaleke berfireh û sazûmanî bû lê niha rewş guheriye û projeyên ku berî ku werin pejirandin yan pejirandin têne şopandin.

Saziyên civaka sivîl piştgiriyê didin lempînan

Saziyên civaka sivîl van tedbîrên nû wekî pêngaveke erênî ji bo parastina serdestiya yasayê û xurtkirina baweriya welatiyan bi saziyên dewletê pêşwazî dikin.

Her weha tekez dikin ku girîng e ku lêkolînek berfireh li ser lêçûna projeyên xizmetguzariyê berî ku werin pejirandin were kirin, ev dikare bi riya avakirina komîteyek hevbeş di navbera ofîsên çavdêriyê û aliyên peywendîdar de were kirin bi mebesta pêşîgirtina li her hewldanek ji bo gendeliyê yan jî îsrafa fonên  darayî yêngiştî.

Kerîm Elî Xelef, serokê Rêxistina Bizrêt El Emel ji bo Aştiya Civakî, ragihand ku,ew pêngavên ku ji hêla serokwezîr ve hatine avêtin wekî xalek girîng ya werçerxê di pêvajoya reformên îdarî û darayî de têne dîtin.

Her weha tekez kir ku, ev tedbîr piştgiriya hemû hêzên neteweyî heq dikin,ji ber ku ew peyamek zelal in ku dewlet di derbarê hesabpirsîna berpirsên gendel û vegerandina pereyên dizî de cidî ye û daxwaza pejirandina bilez ya hejmarek yasayên têkildarî yekparçeyî û şerê li dijî gendeliyê kir ku têde nivîs û rêkarên hişktir ji bo parastina samana giştî û tundkirina sizayên ji bo kesên ku ziyanê didin berjewendiya giştî yan jî hana gendeliyê didin.

Avakirina komîteyan û nirxandina girêbestan

Li gorî rojnameya Sabahê, ji bo nirxandina girêbestan û projeyên ku di salên dawî de hatine bicîhkirin, pêşniyar hatiye kirin ku di nav wezaret û saziyên hikûmetê de komîteyên taybet werin avakirin û gumanbarên gendelî yan binpêkirinên darayî û îdarî ne ev komîte ji bo diyarîkirina binpêkirinan û şandina dosyayan ji bo aliyên dadwerî ji bo tedbîrên yasayî dixebitin.

PUKMEDIA