Çînê cih li Almanyayê teng kiriye

Cîhan 03:25 PM - 2026-08-18

Kompaniyeke berhemanîna otomobîlan li Çînê

Zêdetirî 150 sal in ku pîşesaziya otomobîlan wêneyekî xweş û biriqî ji bo Almanyayê çêkiriye; ji ber vê yekê jî bûye navendeke teknolojiyê ya asta bilind û yek ji markayên otomobîlan ên herî navdar li cîhanê, kompaniyên wekî (Mercedes-Benz, BMW, Volkswagen, Porsche û Audi) wê pêşengiyê di warê endezyarî, nûbûn û mukumiyê de nîşan didin û pîşesaziya wê jî sektoreke mezin a aborî ye ku piştî Çîn û Amerîkayê, Almanya sêyem welat e di rêza welatên herî berhemdar de di çêkirina otomobîlan de.

Li gorî wan datayên ku hatine belavkirin, dahata Almanyayê di sala 2023an de di wê sektorê de 564 mîlyar Euro bûye û nêzîkî milyonekî kesî di wê sektorê de dixebitin. Salê zêdetirî çar mîlyon otomobîlan di komaniyên nava xaka xwe de berhem tîne ku sê parên wan dişîne derve, herwiha neh mîlyonî jî di komaniyên derveyî welatê xwe de çêdike. Lêbelê ew hejmar yên derbasbûyî ne; çimkî di du salên borî de bi rêjeya %24 kêm bûne. Ji ber wê yekê bi deh hezaran karker û kasibkar hatine şandin bo malên xwe. Tê çaverêkirin ku heta dawiya îsal hejmara derxistiyan bigihêje 100 hezar kesî û dibe ku ew hejmar di salên pêş de bibe du qat.

Kompaniya ber bi îflasbûnê ve diçin

Şewba koronayê, şerê sê salan ê Rûsya û Ukraynayê, aloziyên Rojhilata Navîn di pênc mehên borî de û sekinandina çûna keştiyan li tengava Hurmizê, sedemên sereke ne ku ji ber bilindbûna lêçûna enerjiyê ji bo kargehan, qeyraneke wisa çêkiriye ku di dîroka Almanyayê de mînaka wê tune ye, bi awayekî ku kompanî ber bi îflasbûnê û rûxandinê ve diçin.

Di hemberî de, berhemên Çînê ji ber lêçûna kêm û erzaniya bihayên wan, cih li berhemên Almanyayê teng kirine û bazarîbûna wan bi rêjeyeke berbiçav kêm kirine; lewra berhema Çînî li seranserê cîhanê bazarekî baş bi dest xistiye. Sala borî, Çînê zêdetirî 30 mîlyon otomobîlên piçûk çêkirine û berhema wê bi rêjeya %32 li gorî salên berê zêde bûye.

Ji destpêka îsal ve heta dawiya meha hezîranê, Çînê 15 mîlyon otomobîl berhem anîne; yanî di her çirkeyekê de otomobîlek çêkiriye û pênc mîlyon jî ji bo derve şandine. Bi giştî mehê zêdetirî milyonekî otomobîlan çêdike û di navxwe û derve de dide xebitandin.

Arasteya karên xwe diguherînin

Ya ku cihê balê ye, firotina otomobîlên Çînî di şeş mehên ewil ên îsal de gelekî zêdetir bûye ji firotina otomobîlên Amerîkî, Ewropî û Japonî; ev yek zengileke metirsîdar e ji bo wan û ji ber vê yekê ye ku %80ê kompaniyên Almanî dixwazin curê berhemên xwe biguherînin ji bo kelûpelên din, di demekê de ku %25ê wan karên xwe berfireh dikin ji bo pîşesaziya leşkerî û parastinê; çimkî niha li hemû cîhanê firotina çekan di pêşketinê de ye û şer li çend eniyan de germtir dibin. Almanya jî di çêkirina çekan de baweriyeke cîhanî ya xurt heye û her dem kiriyarên wê hene.

Hinekên din jî diçin nava sektorên enerjî, balafirvanî, teknolojiya bijîşkî û rêyên hesinî, li gorî wê yekê jî be, Çîn di pîşesaziya çêkirin û bazarîkirina otomobîlan de bi temamî cih li Almanyayê teng kiriye.

PUKMEDIA / Kurdistanî Nû