Îraq pêşwaziyê li pêngavên Herêmê ya cîbicîkirina ASYCUDAyê dike

Nûsîngeha Ragihandinê

Civîna Encûmena Wezîran a Federal

Hikûmeta Herêma Kurdistanê di civîna Encûmena Wezîran a Federal de yadaştek destûrî û darayî pêşkêş kir û tekezî li ser pêwîstiya lezkirina cîbicîkirina sîstema gumrikî ya (ASYCUDA)yê kir, bi armanca yekxistina rêkarên gumrikî, zêdekirina dahatên nepetrolî û çareserkirina pirsgirêka dabeşkirina dahata deriyên sînorî.

Sekreterê Encûmena Wezîran a Herêma Kurdistanê Dr. Amanc Rehîm, ragihand: Di civîna asayî ya vê heftiyê ya Encûmena Wezîran a Federal li Bexdayê de, me yadaştek destûrî, yasayî û darayî derbarê cîbicîkirina sîstema ASYCUDAyê li deriyên sînorî yên Herêmê de xist rû; me diyar kir ku hikûmeta Herêmê biryara cîbicîkirina sîstemê daye û di civîna dawî ya Encûmena Wezarî ya Aborî de pêşveçûneke berçav hatiye bidestxistin û piraniya mijarên teknîkî û yasayî hatine yekalîkirin.

Wî her wiha da xuyakirin: Di wê yadaştê de tekezî li ser wê yekê hat kirin ku sîstema (ASYCUDA) ne tenê elektronîkkirina rêkarên gumrikî ye, belkî projeyeke stratejîk e ji bo avakirina navendeke daneya niştimanî ya yekgirtî ya dîjîtal ji bo bazirganiyê li ser asta Îraqê bi Herêmê ve jî, ku tê de terîfe û rêkarên gumrikî tên yekxistin, dane û agahdariyên her du aliyan tên parvekirin, û mikurhatin bi belge û destûrên fermî yên hevdu tê kirin ligel parastina taybetmendiyên destûrî û kargêrî yên Herêmê.

Her wiha hate gotin ku xala sereke ya mayî ji bo yekalîkirinê, mekanîzmaya dabeşkirina dahata deriyên sînorî yên Herêmê ye, ku di vî warî de pêşniyara hikûmeta Herêmê li gorî destûr û yasaya budçeyê hatiye pêşkêşkirin.

Dr. Amanc Rehîm her wiha diyar kir: Hikûmeta Herêmê hişyarî da ku paşxistina cîbicîkirina vê sîstemê bandoreke mezin li ser dahatan kiriye û li gorî nivîsareke Banka Navendî ya Îraqê, ji Adara 2026an ve dahata deriyên Herêmê bi rêjeya 87% kêm bûye, di demekê de ku dahata gumrikî ya federal bi rêjeya 114% zêde bûye, ev yek jî şiyana Herêmê ji bo cîbicîkirina erkên wê yên darayî li hember Bexdayê sînordar kiriye, di demekê de ku di sala 2025an de Herêmê bi berdewamî mehane 120 milyar dînaran şandiye.

Lewma lezkirina sîstemê dê alîkar be ji bo vegerandina asta dahatên nepetrolî, dabînkirina mûçeyên mûçexwaran, û vekirina bazara mezin a Îraqê li pêşiya deriyên Herêmê ji bo kêmkirina lêçûna hawirdekirinê û buhayê kelûpelan, her wiha derfetê dide bazirganan ku bi bihayê fermî bigihîjin dolarî.

Sekreterê Encûmena Wezîran a Herêmê da xuyakirin ku di dawiya civînê de, Serokwezîr, Wezîrê Darayî û endamên Encûmena Wezîran a Federal bi germî pêşwazî li vê pêngavê kirin û derfet dan her du wezîretên darayî yên federal û Herêmê ku li ser mekanîzmaya dabeşkirina dahata deriyan li hev bikin, bi armanca ku rêkeftina dawî di yek ji civînên pêş ên Encûmena Wezîran de were pejirandin û sîstem bikeve warê cîbicîkirinê.

PUKMEDIA