Parastina mîrata kelepûriya kurdewarî ya herêma Efrînê

Kurdistanî Nwê

Wêneyek ji mîrateya kelepora Efrînê

Gêncekî rûniştvanê bajarê Efrînê yê Rojavayê Kurdistanê mala xwe kiriye mûzexane ji bo parastin û arşîvkirina çand û folklora resen a kurdî ya Efrînê û Çiyayê Kurmancî. Mîrat ne tenê komek tiştên kevn û bikarhatî ya serdema berê ne, lê belê beşekî sereke ji nasname, bîranîna civakî û dîrokî ya jiyana rojane ya takê resen ê kevn ê kurd pêk tîne, bi taybetî jî wan alavên ku bapîr û dapîrên me di jiyana rojane de bikar anîne.

Di vî warî de, Şiyar Mihemed çalakvanê warê çandî li Efrînê, ji Rojnameya "Kurdîstanî Nwê" re ragihand: Di sala 2007'an de, min dest bi vê karî kir û mala xwe kir mûzexaneyek ji bo komkirin, parastin û rêkxistina beşekî ji çanda herêma me.

Wî her wiha got: Bi rêya komkirina wan parçeyan ku di mal û gundên kevn ên Efrînê û derdora wê û Çiyayê Kurmancî de mane, ez hewl didim ku beşekî ji mîrata resen a çanda kurdî li Efrînê ji metirsiya tunebûn û windakirinê biparêzim. Ev alav, ku her yek bi rengekî bi jiyana rojane ya berê ya bapîr û dapîrên me ve girêdayî ne, wêneyekî ji jiyana civakî û aborî ya xelkê herêmê di serdemên cuda de nîşan didin.

Her wiha dibêje: Bê guman bajarê Efrînê û Çiyayê Kurmancî, pêwendiyeke kûr bi dîrok û çanda dewlemend a kurdî re heye di jiyana resen û kurdewarî ya Rojavayê Kurdistanê de. Bi rengekî xwebexş hewldanên xwe yên kesane ji bo parastina vê mîrata çandî xistine ger ku giringiyeke taybet heye û bi hesta berpirsiyariya çandî ev erk girtiye ser milê xwe.

Şiyar Mihemed tekez dike ku: Parastina mîrata çandî tenê bi komkirin û ragirtina alavên kevn ne bes e, pêwîst e ev parçeyên çandî bi rengekî zanistî werin tomarkirin, nav, nasname û dîroka her yekî ji wan bê diyarîkirin, awayê bikaranîna wan bê rohnîkirin û agahiyên wan ji bo nifşên pêşerojê werin parastin. Wê demê dikare bibe destpêkeke giring ji bo avakirina arşîveke çandî û folklorî ji bo Efrînê û Çiyayê Kurmancî û deverên derdorê bi giştî.

Şiyar da xuyakirin ku bê guman ev cure hewldanên kurdewarî peyamekî giring ê civakî hene, ji ber ku bi guhertina lezgîn a awayê jiyanê û kêm-bikaranîna gelek alav û şêwazên kevn ên kurdewarî, metirsiya tunebûna mîrata çandî ya kurdî li hemû perçeyên Kurdistanê heye, lê belê komkirin û parastina wan parçeyên çandî yên kevn dikare rolekî giring di girêdana nifşê îroyîn bi rabirdûya çandî ya xwe re bilîze.

Di dawiyê de Şiyar Mihemed anî ziman û got: Ez hewl didim ku wê samana çandî ya ku bi derbasbûna demê û guhertina rewşa civaka kurdî di metirsiya tunebûnê de ye biparêzim, tevî awayê bikaranîn û çîrokên wan, em dikarin agahiyeke giring li ser awayê jiyan, pîşesazî, huner, rewşa civakî û pêwendiya mirovê kurd bi jîngehê re di sedsalên derbasbûyî de ji bo nifşên pêşerojê eşkere bikin.

Şiyar Mihemed di sala 1985'an de li gundê Maratê, ser bi bajarê Efrînê, ji dayik bûye. Ji zaroktiya xwe ve, hezkirineke taybet ji bo çand, kevneşopî û awayê jiyana kevn a civaka kurdî hebûye. Ev hezkirin di 20 salên borî de tenê nema ye evîneke kesane, lê belê mezin bûye û bûye beşek ji jiyan û armanca sereke ya kar û çalakiyên wî yên rojane, ew bi vê rêyê hewl daye bi komkirin, parastin û naskirina berhem û parçeyên çandî, beşekî ji bîranîna dîrokî û civakî ya gelê xwe li Efrînê û Çiyayê Kurmancî biparêze.

PUKMEDIA/ Kurdistanî Nwê