ترەمپ "پڕۆژەی ئازادی" لە گەرووی هورمز بەشێوەیەکی کاتی راگرت

BBC

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا

سه‌رۆكی ئه‌مریكا، راگرتنی كاتی پرۆسه‌ ده‌ریاییه‌كانی وڵاته‌كه‌ی له‌گه‌رووی هورمز راگه‌یاند، كه‌ مه‌به‌ست لێی رێپیشاندانی كه‌شتییه‌ بازرگانییه‌كان بوو له‌ گه‌رووه‌كه‌، ئه‌م هه‌نگاوه‌ش به‌ ئامانجی ره‌خساندنی ده‌رفه‌ته‌ بۆ گفتوگۆی دیپلۆماسی وڵاته‌كه‌ی له‌گه‌ڵ ئێران.

دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی ئه‌مریكا، له‌كاتی ڕ‌اگه‌یاندنی بڕ‌یاره‌كه‌دا ئاماژه‌ی به‌وه‌ كرد، كه‌ مه‌به‌ست له‌م راگرتنه‌ پشتگیریكردنی ئه‌و هه‌وڵانه‌یه‌ كه‌ بۆ گه‌یشتن به‌ لێكتێگه‌یشتنێكی فراوانتر له‌گه‌ڵ تاران له‌ئارادان، هه‌رچه‌نده‌ ورده‌كارییه‌كانی ئه‌گه‌ری رێككه‌وتن دیار نین، به‌ڵام ئه‌م هه‌نگاوه‌ وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ هێوركردنه‌وه‌ی دۆخه‌كه‌یه‌.

ئه‌م پرۆسه‌یه‌ كه‌ به‌ "پڕ‌ۆژه‌ی ئازادی" ناسراوه‌، له‌ دوای به‌رزبوونه‌وه‌ی گرژییه‌كانی ناوچه‌ی كه‌نداو ده‌ستیپێكرد، كه‌ ببووه‌ هۆی تێكچوونی هاتوچۆی ده‌ریایی و دروستبوونی ترس له‌سه‌ر دابینكردنی وزه‌ له‌سه‌ر ئاستی جیهان، ئه‌ركی ئه‌م پڕ‌ۆژه‌یه‌ ده‌سته‌به‌ركردنی تێپه‌ڕ‌بوونی سه‌لامه‌تی نه‌وتهه‌ڵگره‌كان و كه‌شتییه‌ بازرگانییه‌كان بوو له‌ یه‌كێك له‌گرنگترین ڕ‌ێڕ‌ه‌وه‌ ئاوییه‌كانی جیهاندا.

گرنگی گه‌رووی هورمز بۆ بازاڕ‌ه‌كانی جیهان

گه‌رووی هورمز، كه‌ كه‌نداوی عه‌ره‌بی به‌ ئاوه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كان ده‌به‌ستێته‌وه‌، به‌شێكی گه‌وره‌ی گواستنه‌وه‌ی نه‌وتی جیهان له‌ڕ‌ێگه‌یه‌وه‌ ئه‌نجامده‌درێت، هه‌ر په‌ككه‌وتنێكی هاتوچۆ له‌م ڕ‌ێڕ‌ه‌وه‌ ته‌سكه‌دا، كاریگه‌ریی ده‌ستبه‌جێی له‌سه‌ر بازاڕ‌ه‌ جیهانییه‌كان ده‌كات و ده‌بێته‌ هۆی ناجێگیری له‌نرخی نه‌وتدا، ده‌ستپێكردنی پڕ‌ۆژه‌ی یاوه‌ریكردنی كه‌شتییه‌كان له‌ سه‌ره‌تادا بازاڕ‌ه‌كانی دڵنیا كردبووه‌وه‌، به‌ڵام هاوكات جه‌ختیشی له‌سه‌ر مه‌ترسیی دۆخی ئه‌منییش ده‌كرده‌وه‌.

ئاماده‌باشی هێزه‌كان و ئه‌گه‌ره‌كانی داهاتوو

هاوكات سه‌رۆكی ئه‌مریكا راشیگه‌یاندوه‌، هێزه‌ ده‌ریاییه‌كان له‌دۆخی ئاماده‌باشیدا ده‌مێننه‌وه‌و ئه‌گه‌ر دۆخه‌كه‌ تێكبچێت ده‌كرێت له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا پرۆسه‌كه‌ ده‌ستپێبكاته‌وه‌، هه‌روه‌ها ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له‌نزیكه‌وه‌ چاودێری په‌ره‌سه‌ندنه‌كان ده‌كات، به‌تایبه‌تی له‌به‌ر ڕ‌ۆشنایی نیگه‌رانییه‌ ئه‌منییه‌ به‌رده‌وامه‌كان و ئه‌گه‌ری په‌ره‌سه‌ندنی زیاتری گرژییه‌كان.

له‌ لایه‌كی دیكه‌وه‌، كۆمپانیاكانی گواستنه‌وه‌ی ده‌ریایی و كۆمپانیاكانی دڵنیایی (ته‌ئمین) هێشتا به‌ وریاییه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ ده‌كه‌ن، چونكه‌ ژینگه‌ی جیۆپۆله‌تیكی ناوچه‌كه‌ به‌ هه‌ستیاری ماوه‌ته‌وه‌، هه‌ر شكستێك له‌گفتوگۆكاندا ده‌كرێت به‌خێرایی ئاڕاسته‌كانی ئێستا پێچه‌وانه‌ بكاته‌وه‌و ببێته‌ هۆی تێكچوونه‌وه‌ی هاتوچۆ له‌گه‌رووه‌كه‌ و ناسه‌قامگیری زیاتر له‌بازاڕ‌ه‌كانی وزه‌ی جیهاندا.

PUKMEDIA