عیراق بەهۆى کۆچی دوایی مەرجەعێکی باڵاى ئاینى چووە ماتەمەوە

PUKMEDIA

ئایەتوڵڵای عوزما (شێخ محەمەد ئیسحاق فەیاز)

ئەمڕۆ یەکێک لە کەساسەتییە کاریگەرەکان لە ناوەندەکانی بڕیاری ئایینی لە جیهانی ئیسلامیدا، ئایەتوڵڵای عوزما (شێخ محەمەد ئیسحاق فەیاز) کۆچی دواییکرد.

بەهۆی پێگە باڵا و مێژووییەکەی ئەم مەرجەعە گەورەیەوە، بڕیاردرا بۆ ماوەی سێ رۆژ ماتەمینی گشتی لە سەرانسەری عیراقدا رابگەیەندرێت و پارت و لایەنە سیاسییەکانیش لە رێگەی پەیامی سەرەخۆشیەوە دڵتەنگی و هاوخەمییان دەربڕی.

ئەو کەسایەتیە ئایینیە سەرەڕای ئەوەی بە بنەچە لەدایکبووی ئەفغانستانە، بەڵام بە یەکێک لە رێزلێگیراوترین کەسایەتیەکان دەژمێردرا، کە بەهۆی باوەڕی نەگۆڕی بە میانڕەوی و پشتیوانیکردنی بەشداری ژنان لە کایەی سیاسی و رۆڵی ئەرێنیانەی لە ئاشتەوایی سیاسی بووەتە سەرچاوەی رێزی کۆمەڵگە و جیهانی ئیسلامی.

ئەم کەسایەتیە لە دایکبووی ساڵی 1930ی پارێزگای غەزنییە لە ئەفغانستان، مێژوویەکی درێژی لەناو نێوەندە زانستییەکانی نەجەفدا هەیە، دوای ئەوەی لە کۆتایی چلەکانی سەدەی رابردوودا بۆ عیراق کۆچی کردووە و ناوبانگی زانستیی ئەو لە سۆنگەی هاوڕێیەتی و خوێندنی قووڵی لای (ئیمام ئەبو قاسم خوئی) گەشەیکردووە.

ئەوەی ئایەتوڵڵای عوزما (شێخ محەمەد ئیسحاق فەیاز) لە ناوەندە فقهییە کلاسیکییەکان جیادەکاتەوە، تێڕوانینە واقیعی و هاوچەرخەکانیەتی بۆ پرسە کۆمەڵایەتی و کارگێڕییەکان.

بەپێی سەرچاوە حەوزەییەکان، فتواکەی سەبارەت بە رێگەدان بە ژنان بۆ وەرگرتنی پۆستە باڵا سیاسی و دادوەرییەکان ئەگەر لێهاتوویی زانستییان هەبێت، وەک وەرچەرخانێک لە دەقە نەریتییەکاندا دەبینرێت، ئەمە جگە لە خوێندنەوەکانی بۆ رێکخستنی مامەڵە دارایی و بانکییە نوێیەکان.

دوای گۆڕانکارییە سیاسییەکانی ساڵی 2003 لە عیراق، هاوشانی مەرجەعییەتی باڵا بە پێشەوایەتی ئایەتووڵڵای عوزما سەید عەلی سیستانی، وەک کارەکتەرێکی هاوسەنگکەر دەرکەوتووە.

راپۆرتە دیپلۆماسییەکان ئاماژە بەوە دەکەن، کە ئەو هەمیشە جەختی لەسەر پێویستیی داڕشتنی دەستوورێکی بنەمادار و دەستاودەستکردنی ئاشتیانەی دەسەڵات کردووەتەوە.

ماڵە سادەکەی ئەو لە ناوچەی نەجەفی کۆن، لە ماوەی دوو دەیەی رابردوودا بووەتە شوێنی سەردانی وەفدى نێودەوڵەتی و ناوخۆییەکان، لەوانەش سەرکردە سیاسییەکانی پێکهاتە جیاوازەکانی عیراق، کە وەک کەناڵێکی ناڕەسمی بۆ خاوکردنەوەی قەیرانە نیشتمانییەکان بەکارهێنراوە.

PUKMEDIA