Axios hûrgiliyên pêşniyara Qeter ji bo Washington û Tehranê aşkere dike

Cîhan 01:20 PM - 2026-11-06

Ala Amerîka û Qeter û Îranê

Malpera "Axios" ya Amerîkî hûrgiliyên pêşniyara Qeterê ku li ser bingeha pêkanîna gavên dualî di navbera Amerîkayê û Îranê ya di nav du rojan de ye, aşkere kir ku, ew pêşniyar rakirina dorpêça deryayî ya Amerîkayê li ser Tehranê, serbestberdana sermayeya Îranê ya cemidandî û ji nû ve vekirina Tengava Hurmuzê dihewîne, da ku rê ji bo destpêkirina danûstandinên li ser bernameya navokî ya Îranê bê vekirin.

Aşkerekirina vê pêşniyarê di demekê de tê ku Serokê Amerîkayê Donald Trump vebijarkên xwe yên li beramberî Îranê dinirxîne di nav de destpêkirina êrîşên leşkerî û berdewamkirinafişarên aborî ya gihêştina lihevkirineke dîplomasî,di nav fikarên herêmî yên ji nû ve derketina pevçûnên leşkerî de.

"Axios" ji zarê çavkaniyên herêmî veguhastiye ku navbeynkarên Qeterî şêwirdariyên xwe bi berpirsên Îranî û Qesra Spî re li ser reşnivîsa peymanê berdewam dikin, ku armanca wê avakirina baweriyê di navbera Washington û Tehranê de û amadekirina mercan ji bo danûstandinên firehtir e.

Naveroka Pêşniyara Qeterê

Li gorî rapora ku ji aliyê nûçegîhanê "Axios" Barak Ravid ve hatine amadekirin, pêşniyar nexşeyeke demkî ya ji du qonaxan dihewîne:

Roja Yekem: Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dorpêça deryayî ya li ser Îranê radike û beşek ji sermayeya Îranê ya cemidandî serbest berdide. Di beramberê de, Tehran daxwaznameyeke fermî ji Ajansa Navneteweyî ya sazgehên Atomî (IAEA) re dişîne da ku çavdêran bişîne wan sazgehên navokî yên ku hatine bombekirin, li ser bingeha peymana ku beriya salekê li Qahîreyê hatibû çêkirin.

Roja Duyem: Tengava Hurmuzê ji nû ve ji bo tevgera deryayî tê vekirin, û piştî wê danûstandinên navokî di navbera Washington û Tehranê de têne destpêkirin, bi balkişandina li ser stokên Îranê yên uranyuma bilind dewlemendkirî.
Rêzbûna van gavan hewlek e ji bo çareserkirina yek ji astengiyên herî mezin ên li ber danûstandinan; çûnki Washington ji destpêka pêvajoyê ve daxwaza tawîzên navokî ji Îranê dike, lê Tehran tekez dike ku divê berî derbasbûna li ser dosyaya navokî dorpêç bê rakirin û zextên aborî bên kêmkirin.

Heta niha her du aliyan razîbûna xwe ya fermî ji bo vê pêşniyarê re ragihandiye, û mijar hîn jî bi rêya navbeynkaran di rojevê de tê gotûbêj kirin.

Tehran û Washington Rijdin Li Ser Mercên Xwe

Îran li ser 7 mercên xwe yên ji bo destpêkirina danûstandinan û vekirina Tengava Hurmuzê dimîne, tevî ku amade ye dema pêkanîna her peymaneke muhtemel kêm bike.

Ajans nûçeyan a "Reuters" ji zarê berpirsiyarê bilind ê Îranî veguhastiye ku Tehranê pêşniyareke navokî bi rêya Qeterê pêşkêşî Amerîka'yê kiriye, lê wî tekez kir ku danûstandin dê dest pê nekin heta ku Washington bersivê bide daxwazên Îranê. Ew daxwaz rakirina cezayên Amerîkayê, serbestberdana malên cemidandî, û dana tezmînatê ji bo şer dihewîne.

Tehranê di meha Îlonê ya borî de planek ji bo pêkanîna gavên dualî di nava 7 rojan de pêşkêş kiribû, berî ku vê çarçoveya demê kêm bike ser 2 rojan, bêyî ku mercên xwe yên bingehîn biguherîne.

Di beramber de, Rêveberiya Amerîkayê tekez dike ku divê dosyaya navokî (Atomî) ji destpêkê ve di nav danûstandinan de cih bigire, di nav de gihiştina çavdêran ji bo sazgehên Îranê û nîqaşkirina qedera stokên uranyuma bilind dewlemendkirî.

PUKMEDIA