یه‌كێتی سه‌نگی سیاسیه‌

ئەرشیف

هێڤار محمد عمر

هێڤار محمد عمر*

هه‌ر له‌سه‌ره‌تای دروستبوونی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان و سه‌رهه‌ڵدانی شۆڕشی نوێ به‌ڕابه‌رایه‌تی فه‌خامه‌تی مام جه‌لال، توانی ببێت به‌ هێزێكی سیاسی نیشتمانی پته‌وو باوه‌ڕپێكراو و  متمانه‌ی زۆربه‌ی هاونیشتمانییه‌ سیاسیه‌كانیش به‌ لای خۆیدا و به‌ئاڕاسته‌یه‌كی نیشتمانیدا ببات.

ئه‌مه ئه‌و ڕاستییه‌ مێژووییه یە‌ كه‌ له‌لایه‌ن سه‌رجه‌م ناوه‌نده‌ سیاسیه‌ ناوخۆیی و ده‌ره‌كیه‌كان به‌هه‌ند وه‌رگیراوه‌و وه‌رده‌گیرێ چ له‌ شاخ و چ له‌ شارو چ له‌ قۆناغه‌ سیاسیه‌كانی دوای (1998) و (2003) به‌ڕابه‌رایه‌تی جه‌نابی مام ، بۆیه‌ سه‌رجه‌م لایه‌نه‌ سیاسیه‌ كوردستانیه‌كان و جیهانیه‌كان كاتێك له‌ به‌رده‌م پڕۆسه‌یه‌كی سیاسیدا ده‌بن چاوه‌ڕوانی ڕاوبۆچوون و ئاڕاسته‌ی یه‌كێتی ده‌كه‌ن، چونكه‌ دیدی یه‌كێتیی نیشتمانی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی پڕۆسه‌كان و پلان دانانە بۆ ئاینده‌یه‌كی نوێ بۆ كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان و گه‌لانی عیراق.

ده‌باشان ئێستا‌ چه‌قی ئازادیی بڕیاری سیاسیه‌ بۆ كوردستان و عیراق و ناوچه‌كه‌و جیهان و چه‌قی بڕیاری نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانیه‌، هه‌روه‌كو له‌سه‌رده‌می فه‌خامه‌تی مامەوە تا ئێستا، یه‌كێتی به‌ڕابه‌رایه‌تی سه‌رۆك بافڵ جه‌لال تاڵه‌بانی درێژه‌پێده‌ر و ئه‌ندازیاری سیاسی بڕیارده‌ره‌ نیشتمانیه‌كان له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ سیاسیه‌ جیهانی و كوردستانیه‌كان له‌گه‌ڵ وڵاتانی ناوچه‌كه‌و ناوه‌نده‌كانی حزبه‌ سیاسیه‌كان له‌ جیهاندا، بۆیه‌ ئێستا له‌سه‌روبه‌ندی خۆئاماده‌كردندایه‌ بۆ پڕۆسه‌كانی حوكمڕانی له‌ هه‌رێم و عیراق، یه‌كێتی توانیویه‌تی به‌ ڕۆحیه‌تی كوردایه‌تی و نیشتمانی هاوپه‌یمانی  له‌گه‌ڵ چه‌ند لایه‌نێكی سیاسی ببه‌ستێت، به‌ تایبه‌ت له‌ ناوچه‌كانی (ماده‌ی 140) و ناوچه‌ دابڕێنراوه‌كان پێگه‌ی ده‌ستوری و نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌یی كوردی  پاراستوه‌ و ئێستا له‌ چوارچێوه‌ی نه‌خشه‌ی سیاسی عیراقی فیدڕاڵدا له‌ ژێر چه‌تری ده‌ستوری نیشتمانی، هه‌ربۆیه‌ ده‌بینین سه‌رۆك بافڵ هه‌میشه‌ پێداگری له‌ مافه‌كانی كورد ده‌كات له‌ به‌غدا و به‌ به‌رده‌وامی له‌ ڕاڕه‌وه‌ سیاسیه‌كانی به‌غدا له‌گه‌ڵ سه‌ران و سه‌ركرده‌ عیراقییه‌كان سه‌رقاڵی باشتركردن و دابینكردنی خزمه‌تی مافی گه‌لانی كورده‌ به‌  گه‌لانی عیراقیشه‌وه‌ وه‌ هه‌میشه‌ ده‌نگی خۆی و سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی له‌ شه‌قام و له‌ میدیاو له‌ نێو كۆبوونه‌وه‌ سیاسیه‌كاندا له‌ ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ یه‌ك هه‌وێنه‌ كه‌ ئه‌ویش هه‌وێنی ئاشتی و ئاشته‌وایی سیاسی بۆ كوردستان و عیراق و ئه‌رك و خزمه‌تكردنی زیاتری هه‌رێم و عیراق هه‌روه‌ها پێداگرتنه‌ له‌سه‌ر ته‌بایی نێو ماڵی كورد، درێژكردنی ده‌ستی ئاشتی بۆ هه‌موان، سه‌ره‌ڕای ئه‌وەش‌ یه‌كێتی هێزه‌ و هه‌ر به‌به‌هێزی ده‌مێنێته‌وه‌ چونكه‌ هه‌ڵقوڵاوی نێو ڕیزه‌كان و توێژه‌كانی خه‌ڵكی به‌شه‌ره‌فی نیشتمانه‌، چونكه‌ جه‌نابی سه‌رۆك بافڵ به‌ ‌بڕوای ته‌واوی هه‌میشه‌ له‌ سه‌نگه‌ری پێشه‌وه‌ی داكۆكی كردنه‌ له‌ پرسی هاووڵاتی و پرسه‌ نیشتمانیه‌كان.

 ئه‌مه‌ ڕێبازی یه‌كێتی و فه‌خامه‌تی مامه‌ و ئێمه‌ ‌به‌رده‌وامی درێژه‌ پێده‌ری ئه‌و سیاسه‌تانه‌ ده‌بین كه‌ له‌ كارنامه‌ی سیاسی حزبی و سیاسی حوكمڕانیدا ده‌نگدانه‌وه‌ی ته‌واوی هه‌یه‌ به‌كرداری، بۆیه‌ دروشمی هه‌ڵمه‌ت و كار و كارنامه‌ی حزبی سیاسی له‌ پێش پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن و دوای پڕۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن به‌هه‌مان ڕۆحیه‌ت و به‌هه‌مان ئامانج و ئاڕاسته‌ كاری كردووه‌ و كار ده‌كات چونكه‌ سیاسه‌ته‌كانی یه‌كێتی ناچێته‌ چوارچێوه‌ی دروشم و بانگه‌شه‌ی سیاسی كاتییه‌وه‌ به‌ڵكو یه‌كێتی له‌ كاتی كاركردنی به‌ مێژوویه‌كی پرشنگدار به‌ دروشمێكی گه‌شه‌وه‌ خه‌بات ده‌كات و ده‌جه‌نگێت له‌ مه‌یدانی كوردایه‌تی و سیاسیدا .
 
 
*نووسه‌ر و پارێزه‌ر

PUKMEDIA